واشنگتن که پس از ناکامی در جنگ نظامی، به جنگ اقتصادی روی آورده، اکنون با واکنش سرد پکن، بالا ماندن قیمت نفت و اخطار تهران درباره بستن تنگه هرمز مواجه شده؛ سناریویی که به باور رسانههای غربی، تحریمناپذیری ایران را دوباره به اثبات رسانده است.
به گزارش تراز اقتصاد؛ حدود شش ماه پیش، آمریکا و رژیم صهیونیستی جنگی را علیه ایران آغاز کردند که اهدافی راهبردی همچون تغییر نظام در تهران و حذف کامل برنامه هستهای ایران را دنبال میکرد.
با این حال، واشنگتن تاکنون نتوانسته به این اهداف دست یابد. این جنگ نهتنها موفقیتآمیز نبوده، بلکه خسارات اقتصادی گستردهای به همراه داشته؛ از مختل شدن تردد دریایی در تنگه هرمز تا افزایش چشمگیر قیمت نفت و گاز.
در چنین شرایطی، آمریکا تصمیم گرفته است تا تاکتیک خود را تغییر داده و با فشار اقتصادی، ایران را به تسلیم وادار کند.
اسکات بسنت، وزیر خزانهداری آمریکا، هفته گذشته از آغاز یک حمله اقتصادی بیسابقه خبر داد و آن را «روز پیادهسازی» اقتصادی نامید.
او این عملیات را «طردشده اقتصادی» لقب داده که هدف آن، خفه کردن اقتصاد ایران و قطع ارتباط این کشور با اقتصاد جهانی است.
روزنامه انگلیسی ایندیپندنت این تغییر رویکرد را «اقرار ضمنی به شکست جنگ نظامی» توصیف کرده و نوشته است که هرچند دونالد ترامپ، رئیس جمهور آمریکا، «هرگز چنین شکستی را نمیپذیرد»، اما واقعیت میدانی چیز دیگری را نشان میدهد.
ایندیپندنت در تحلیلی پرسیده است که اگر قرار است اهداف آمریکا از طریق فشار مالی محقق شود، اصلاً راهاندازی جنگی با این همه هزینه انسانی و مالی چه توجیهی داشته است؟ این روزنامه جنگ علیه ایران را «اشتباه راهبردی» خوانده و هشدار داده است که پیش از این جنگ، حدود ۲۰ درصد از محمولههای نفت و گاز طبیعی مایع جهان از طریق تنگه هرمز بدون مانع عبور میکردند، اما اکنون این مسیر به یکی از نقاط بحرانزای جهان تبدیل شده است.
افزون بر این، حملات گروه حوثیها در دریای سرخ و تنگه بابالمندب نیز تهدید جدیدی برای امنیت کشتیرانی جهانی ایجاد کرده است.
تنگه هرمز و تأثیر آن بر بازار نفت؛ هشداری برای مصرفکننده آمریکایی
یکی از مهمترین نگرانیها، تأثیر فشار اقتصادی بر بازار انرژی است. روزنامه والاستریت ژورنال به نقل از دادههای شرکت «کپلر» نوشته است که چین با وجود تحریمهای آمریکا، همچنان روزانه حدود نیم میلیون بشکه نفت از ایران وارد میکند. این موضوع نشان میدهد که سیاست واشنگتن در انزوای کامل ایران چندان موفق نبوده است.
برت اریکسون، مدیر شرکت سرمایهگذاری «اُبسیدیان ریسک ادوایزرز»، در گفتوگو با نشریه پولیتیکو اعلام کرد که ادامه فشار اقتصادی بر ایران، نهتنها عدم قطعیت در بازار انرژی را افزایش میدهد، بلکه عملاً نشان میدهد که ایران کنترل غیررسمی بر تنگه هرمز دارد و به همین دلیل آمریکا تلاش دارد با فشار، سیاستهای تهران را تغییر دهد.
قیمت نفت برنت دریای شمال روز پنجشنبه از مرز ۸۹ دلار در هر بشکه عبور کرد و هفته گذشته به بالای ۹۰ دلار نیز رسید؛ در حالی که پیش از شروع جنگ، این رقم کمتر از ۷۲ دلار بود. این افزایش قیمت، هزینههای سوخت را برای مصرفکننده آمریکایی بالا برده و ممکن است به یک مسئله انتخاباتی تبدیل شود.
ایران و سابقه طولانی در مقاومت در برابر تحریمها
روجر دیوان، معاون شرکت «اساندپی گلوبال انرژی»، در مصاحبه با پولیتیکو تأکید کرده است که نظام ایران سابقهای طولانی در مقاومت در برابر تحریمهای چندین دولت آمریکا دارد و این تجربه، به تهران توانایی بالایی برای تطبیق با فشارهای جدید داده است. به باور او، دستاوردهای فشار اقتصادی آمریکا «بسیار ناچیز» است، در حالی که خطرات آن برای زیرساختهای انرژی منطقه «بسیار بالا» ارزیابی میشود.
نقش کلیدی چین؛ کارت قرمز پکن در برابر واشنگتن
یکی از محورهای اصلی تحلیل رسانههای غربی، نقش تعیینکننده چین در موفقیت یا شکست تحریمهای آمریکا علیه ایران است.
چین حدود ۹۰ درصد نفت صادراتی ایران را خریداری میکند و بانکهای چینی با روشهای پیچیده، امکان مبادله کالاهای چینی در برابر نفت و انجام تراکنشهای مالی را برای ایران فراهم میآورند.
لین جیان، سخنگوی وزارت خارجه چین، به سرعت اقدام آمریکا را محکوم کرد و گفت: «جنگ اقتصادی و سیاست فشار حداکثری راه حل نیستند و نظم مالی و اقتصادی جهان را مختل کرده و به منافع مشروع دیگر کشورها آسیب میرسانند.»
مرکز مطالعاتی آتلانتیک کانسیل به نقل از مایا نیکولادزه، کارشناس اقتصادی، نوشته است که مهمترین پرسش، واکنش پکن به این تحریمهاست. او اشاره کرده که تنها چند هفته تا دیدار احتمالی ترامپ و شی جینپینگ در واشنگتن باقی مانده است.
هرگونه تشدید تنش اقتصادی از سوی آمریکا ممکن است چین را به اقدام متقابل وادارد. پکن پیشتر در پاسخ به افزایش تعرفههای ترامپ، صادرات فلزات نادر (که برای صنایع فناوری، خودروسازی و نظامی حیاتی هستند) را ممنوع کرده بود و بعداً با توافقی دوجانبه، این محدودیتها را به تعویق انداخت.
اگر واشنگتن از تحریم بانکهای چینی خودداری کند و تنش تجاری با پکن را تشدید نکند (همانطور که سال گذشته عقبنشینی کرد)، اثربخشی تحریمها علیه ایران زیر سؤال میرود، بهویژه اینکه تهران تجربه چندین دهه تطبیق با تحریمها را دارد.
تأثیر بر انتخابات داخلی آمریکا؛ نارضایتی رأیدهندگان
روزنامه فایننشال تایمز در گزارشی به پیامدهای داخلی این جنگ اقتصادی اشاره کرده و مینویسد که افزایش قیمت سوخت و نارضایتی اقتصادی، ممکن است به یک مسئله داغ در انتخابات میاندورهای کنگره در نوامبر آینده تبدیل شود.
ایندیپندنت نیز پیشبینی کرده که رأیدهندگان آمریکایی ممکن است ناامیدی خود را از این جنگ در پای صندوقهای رأی نشان دهند و کنگره پس از انتخابات موضع متفاوتی در قبال این بحران اتخاذ کند.
منبع: فارس
لینک کوتاه : https://taraznameheghtesad.ir/?p=6450
